Zibergela

Ingurumena zaintzeko hazten ari den kontzientziazioak, petrolioaren prezioaren etengabeko igoerak eta ingurumena zaintzeko administrazioak ezartzen ari diren legedia berriek ekarri dute teknologia berrien industriak arlo horretan ahalegin handiagoa egitea. Horrez gain, gaur egun erabiltzaileak prest daude gailu batengatik pixka bat gehiago ordaintzeko, baldin eta ingurumenarekin adeitsua bada. Eta hori, ederki dakite ustiatzen teknologia enpresa erraldoiek.

Arrazoi batengatik edo bestearengatik, azkenaldian merkaturatzen ari diren ordenagailuak eta osagaiak aurrekoak baino ekologikoagoak direla esan daiteke; energia gutxiago kontsumitzen dute, erabiltzen dituzten materialak birziklatuak dira, eta abar. Beraz, teknologia berriak teknologia berdeak edo ekoteknologiak bihurtu dira.

 (gehiago)

Ez da inorentzat ezezaguna SGAE erakundeak gero eta aurkari gehiago dituela defendatzaileak baino. Hori dela eta, erakunde horrek jartzen dituen salaketetatik defendatzeko edota beragandik askatzeko aholkularitza juridiko berezitua eskaintzen duen erakunde bat sortu da: EXGAE. Proposamen berri honek atzetik babes sozial handia du, bai erakundeak eta baita pertsona pribatuak ere babesten baitute. Eskaintzen artean, ondorengo zalantzak argitu daitezke: egile eskubideak, lizentziak, kanona, kopia pribatuak, musikariek eta artistek dituzten zalantzak. Kontsulta horien prezioa 10 euro da. Horrez gain, autodefentsarako tresnak (kontratu ereduak, eta abar) eta errepertorio aldaketa egiteko tresnak eskaintzen dituzte. Azken hori SGAEri lotuta ez dagoen errepertorioa aurkitzeko zerbitzua da.

Atzerapen batzuk jasan ondoren, kalean da Windows XP sistema eragile ezagunaren Service Pack3a. Berritasun handiegirik ez dakar adabaki berri honek, aurrez ateratarako segurtasun eguneratzeak eta egonkortasunari eta errendimenduari dagozkion beste eguneratze batzuk dakartza. Itxura denez, hauxe izango da Window XPren behin betiko bertsioa, jakina baita Microsoftek eguneratzea utzi egingo duela. Albiste hori dela eta, sistema eragile ezaguna eguneratzen jarraitzearen aldeko ekimen batzuk agertu dira. Ekimen hauek indar dexente hartu dute Interneten, baina ez dago batere garbi Microsoftek aintzat hartuko ote dituen.

Ordenagailua pizteko botoia sakatzen denetik erabil daitekeen arte zer gertatzen da? Zer prozesu gertatzen dira? Nork ez dizkio bere buruari horrelako galderak egin. Batzuetan, botoia sakatu, piztu eta erabiltzen hasi arteko minutu horiek «alferrikakoak» direla iruditu arren, badute beren arrazoia. Eragiketa asko egin behar izaten dira. Gaur, eragiketa horiek zein diren azalduko dira.

 (gehiago)

Lehenengo begiradan, portuetan egon ohi diren ehunka kontainer horietako bat dirudi, beltzez pintatua eta izena berdez duelarik. Baina barrukoari begiratuz gero, nabari da desberdintasuna, datuak prozesatzeko zentro oso bat kontainer batean sartzea lortu baitu Sun-ek. Ezaugarri garrantzitsuenak bi dira: mugikortasuna eta kontsumo txikia. Blackbox bat abian jartzeko behar den bakarra elektrizitatea eta uraren hargune bat dira, eta ohiko instalazioekin konparatuta, enegia kontsumoaren %40 aurrezten da. Informazioaren gizarte honetan, eskaintzen diren web zerbitzu askok hazkunde ikaragarriak jasaten dituzte denbora gutxian, eta epe horretan datuak prozesatzeko ahalmen handia behar da. Orain arte, horri aurre egiteko, zerbitzari berriak jartzea zen soluzioa, baina horrek espazio eta denbora asko eskatzen du. Sun-ek merkaturatu duen Blackbox datuen zentro mugikorrak behar horiek horiek asetzeko balio du. Dagoeneko, unibertsitate eta ospitale batzuek ezarri dute, eta Japoniako Gobernuak ere badu bat hondamendiren bat gertatzen den kasuetarako.

Ezaguna da Nintendoren Wii kontsola, nagusiki jokoekin jokatzeko era hankaz gora jarri zuelako. Baina kontua ez da hor amaitu, eta orain erabiltzaileak etxetik irten gabe sasoian jartzeko asmoa du. Duela gutxi kaleratu berri du Wii Fit izeneko jokoa, eta Wii Balance Board hankak gainean jarriz dabilen plataforma modukoa. Jokoak aukera anitz eskaintzen ditu, baina lehenengo pertsona bakoitzarentzako konfiguratzea komeni da. Horretarako, erabiltzailearen oinarrizko datuak (pisua eta adina esaterako) eman behar dira eta hasierako test batzuk egin. Hortik abiatuta, jokoak hainbat ariketa proposatzen ditu erabiltzaileak dituen helburuen arabera. Yoga eta oreka lantzeko ariketak eta baita korrika edo step modukoak ere eskaintzen ditu. Kiroldegira joan gabe ariketa batzuk egiteko aukera interesgarria da. Gainera, hau hasi besterik ez da egin; teknologia berriak eta kirola gero eta lotuago daude eta laster ikusiko dira honelako joko gehiago.

Aurreko asteko gaiarekin jarraituz, gaurko artikuluan ere Interneteko dendak izango dira ardatza. Baina aurkeztu diren zerbitzuak desberdinak dira. Joan den astean, web zerbitzarietan instalatu zitezkeen aplikazioak aurkeztu baziren, aste honetan, denda zerbitzu osoa eskaintzen duten webguneak aurkeztuko dira.

Zerbitzu hau eskaintzen duten webguneak beste negozio batzuetatik datoz. Batzuek webguneen ostatatzea dute negozio nagusia, eta denda zerbitzua beraien eskaintza zabaltzeko jarri dute. Beste batzuk, aldiz, sareko denda ezagunak dira, eta hauek beren dendarako garatu duten azpiegituraz baliatuz, beste negozio bat ikusi dute.

 (gehiago)

Internetek aurrez diskoetxeak astindu izan baditu, argitaletxeek ere kontuz ibili beharko dute. Izan ere, Bubok bezalako zerbitzuek idazlea eta merkatuaren artean dagoen bitartekaritza osoa jauzi batez pasatzen baitute. Duela gutxi aurkeztu den webgune honek bi zerbitzu nagusi ditu: argitaratzea eta salmenta. Argitaratzea bost pausotan egiten da: obra PDF dokumentu batean igo, liburuaren informazioa bete (izenburua, egilea, sinopsia, eta abar), azaleztatzea aukeratu, izenburu orrialdea aukeratu eta azkenik prezioa jarri (PDF formatuan salduko da e-bookari eta paperezkoari). Pausoak argiak eta sinpleak dira. Dendan, Bubok-en argitaratzen diren liburu guztiak daude salgai. Baina esan behar da, asko PDF moduan doan har daitezkeela. Liburuak argitaratzeko era berritzailea dudarik gabe.

Duela egun gutxi kaleratu dute Grisoft etxearen AVG antibirus ezagunaren 8.0 bertsioa. Horretarako, ohi den bezala, AVG-k hiru lizentzia desberdin erabili ditu. Lehenengoa, lizentzia doakoa; bertsio hau oso mugatua da, eta antibirusa eta spywareen aurkakoa da. Bigarrena, ordainpeko bertsioa; doakoa baino ezaugarri gehiago ditu, baina, hala ere, ekintza jakina ez bada egin behar ez du merezi. Eta, hirugarrena, Internet Security izenekoa; aplikazio sorta oso erabilgarria da, bertan ordenagailuaren segurtasuna bermatzeko behar den guztia dator.

AVG ezaguna da duen kalitateagatik eta eraginkortasunagatik, gainera, jakina da doako bertsioa oso ongi dabilela eta etxeko oinarrizko segurtasuna bermatzeko inongo arazorik ez duela.

Merkataritza elektronikoa ez da gauza berria. 2000. urtearen inguruan, Internetek izan zuen lehen boom hartan, ardatzetako bat izan zen. Garai horietatik asko aldatu dira gauzak; orduan ez zegoen edonoren esku Interneten denda zabaltzea. Egin beharreko lan informatikoa handia zen, ostatatzea ere garestia zen eta ordainketak egiteko metodoak ere ez ziren hain gardenak.

Gaur egun, zorionez, gauzak asko aldatu dira. Zer saldu izanez gero, denbora gutxian jar daiteke Interneten denda bat martxan. Alegia, saldu nahi den produktua ongi definitua izatea da garrantzitsuena. Azpiegitura informatikoari dagokionez, mota guztietako softwarea eta plataformak aurki daitezke: denda batek behar duen guztia programatua duten aplikazioak, denda giltza eskuan eran eskaintzen dutenak... eta biltegi zerbitzua eskaintzen duten enpresak ere badaude.

 (gehiago)

Azkenaldian, musikaren munduan aldaketa asko izaten ari dira. Salmentetan dagoen krisiak eraginda, diskoetxeak beste aukera batzuk probatzen ari dira etengabe. Eta musika taldeak ere hasiak dira bide berriak jorratzen. Orain arte Euskal Herritik kanpoko taldeek eman dituzte horrelako albisteak, baina duela egun batzuk Kerobia taldea izan da albiste iturri. Iruñeko taldeak entzuleengana hurbiltzeko estrategian aldaketa nabarmena egin du. Alde batetik, SGAE erakundea utzi egin dute, eta horrekin batera, beren aurreko diskoen etekinei uko egin diete. Bestalde, diskoa Internet bidez banatzeko konpromisoa hartu dute. Erabiltzaileak Kerobiaren webgunetik jaitsi ahal izango du disko berriko material guztia. Ondoren, entzuleak era-bakiko du proiektua laguntzeko diru ekarpen bat egiten duen edo ez. Oso proposamen interesagarria.

Interneten nabigatzen ari garenean, askotan aurkitzen dira erregistratzeko helbide elektronikoa eskatzen duten erregistroak. Ondoren, ez da jakiten benetan zertarako erabiltzen den informazioa. Baina, askotan, informazio komertziala eta zaborra besterik ez da etortzen. Arazo horri aurre egiteko, momentu baterako helbide elektronikoa izatea aukera ona izan daiteke. Zerbitzu hauek minutu batzuetarako helbide elektroniko bat eskaintzen dute, normalean ausaz sortua. Behin erregistroa egin eta posta elektronikoz baieztapena eman ondoren, helbidea ez da gehiago erabili behar. Horrelako zerbitzua eskaintzen du MailCatch webguneak ere, erabili eta uzteko helbide elektronikoa. Beste aukera bat erregistro bat egiterakoan norbere ohiko helbide elektronikoa eman nahi ez denerako.

Horixe esaten diote elkarri bertsolariek, bertsotan hasteko irrikan, baina norberak hasi nahi ez duenean. Bada, amaraunean, besteen puntuaren zain egon beharrik gabe, bertsoa ere ari da bere lekua hartzen. Egia esan, duela gutxi arte, bertsoaren inguruko webguneak ez ziren asko. Zeudenak ere, eduki estatikoa zuten; gutxi eguneratuak eta teknologia berriek dituzten abantailak aprobetxatu gabeak ziren. Esan daiteke Interneteko lehen belaunaldia ez zela oso emankorra izan bertso munduari dagokionez.

Baina zorionez, gauzak aldatzen ari dira. Aldaketa horretan, zeresan handia izan dute webguneak kudeatzeko aplikazioek. Izan ere, lehen, webgune bat mantentzeko, ia programatzen jakin behar zen, eta, gaur egun, ez da ezer jakin behar; informazioa kudeatzen jakin behar da. Horrez gain, bideo teknologia berriek Interneten izan duten eztandak ere izan du zeresana. Nork pentsa zezakeen duela urte batzuk bertso saioak Internet bidez, bideoz, ikusiko zirela? Iritsi da puntua amaraunean botatzeko garaia.

 (gehiago)

Duela hilabete batzuk orri hauetan jorratu zen ordenagailu ultraeramangarrien gaia. Horiek, ordenagailu eramangarriak baino txikiagoak dira, eta prezioz ere merkeagoak. Ordutik hona, merkatua aldatzen ari da, eta, alde horretatik, azken aste hauetan hainbat albiste jaso dira. HP, Dell eta Airis ordenagailu fabrikatzaileek mota horretako ordenagailuak merkaturatuko dituztela iragarri dute.

Izan ere, erabiltzaile askok, Interneten nabigatu, posta irakurri eta bulegotikako aplikazioak besterik ez dituzte behar. Eta funtzio horiek egiteko, nahikoa izan daiteke ordenagailu eramangarri eta merke hauetako bat. Ordenagailu fabrikatzaileek ere horrela ikusi dute, eta beren eskaintzak prestatzen ari dira orain arteko izarra den Asus EEE PC modeloari aurre egiteko.

Euskarazko Wikipediak, sarean den euskal entziklopedia handienak, 25.000 artikuluen muga gainditu zuen joan den astean. Euskal Herria Bere Eskola ekimenaren artikulua izan da hain zuzen ere zenbaki hori lortu duena. Entziklopedia tradizionaletan ez bezala, Wikipedian, auzolana da oinarria, garai berrietako auzolana. Edonor izan daiteke bertako partaide, eta bertan, beste partaideekin batera artikulu berriak sortu eta daudenak zuzentzen lagundu. Euskarazko Wikipedian, jakintza askearen eta euskaldunaren alde egiten dute, jakintza baitute gizarteari emateko daukaten oparirik onena. Beraz, norbaitek bere ekarpena egin nahi badu, Euskarazko wikipedian sartu, erregistratu eta lanean hastea besterik ez du. Zorionak euskal wikilari guztioi eta 50.000 artikuluren bila!